 Fot. 1. Logo Rajdu (fot. J. Milewski) |
Interesującą krajoznawczo krainą jest Opolszczyzna. Wcześnie znalazła się w domenie Piastów i pełniła w niej ważną rolę państwowotwórczą. Tutaj znajdują się cenne zabytki kultury, architektury, gospodarki, przemysłu i przyrody. Na Opolszczyźnie na drogowskazach znajdziemy dwujęzyczne nazwy miejscowości: polskie i niemieckie. Na Opolszczyźnie właśnie mieszkają przedstawiciele niemieckiej mniejszości narodowej. Stąd ciekawe jest poznawanie tego regionu.
Było to możliwe w ramach XXVII Ogólnopolskiego Rajdu Turystów Zmotoryzowanych, który został w dniu 18 kwietnia 2026 roku zorganizowany przez, wielce zasłużony dla turystyki motorowej w Opolskiem, ale również w kraju, Turystyczny Klub Motorowy „ZRYW” Oddziału PTTK „Sudety Wschodnie” (fot. 1). TKM „ZRYW” będzie obchodził w przyszłym roku 70. rocznicę swego powstania! Nie będą to obchody huczne, ale godne na miarę osiągnięć tej wielce „nobliwej” jednostki organizacyjnej PTTK.
 Fot. 2. Uczestnicy rajdu na głubczyckim Starym Mieście (fot. J. Milewski) |
 Fot. 3. Ławeczka anioła (fot. J. Milewski) |
Wszyscy uczestnicy rajdu w liczbie 41 osób (ze Śląska, Opolszczyzny i Dolnego Śląska) spotkali się na rynku Głubczyc. To powiatowe miasto miało swe początki w morawskiej osadzie z 1107 roku. Prawa miejskie Głubczyce otrzymały ok. 1224 roku. Na rynku architektonicznie dominuje ratusz odbudowany dopiero w latach 2006-2008. Obecnie mieści się w nim Powiatowe Muzeum Ziemi Głubczyckiej. Zabytkiem jest również sam średniowieczny układ urbanistyczny Starego Miasta. Przed rozpoczęciem Rajdu została wykonana pamiątkowa fotografia jego uczestników (fot. 2) na tle ratusza.
 Fot. 4. Kościół pw. Narodzenia NMP (fot. J. Milewski) |
W obecnym herbie miasta znajduje się postać anioła. Również ratusz jest przyozdobiony kamiennymi postaciami anioła. Stał się on także bohaterem ławeczki-pomnika (fot. 3). Pomnikowej ławeczce towarzyszy przesłanie Marii Konopnickiej „Ludzie to anioły z jednym skrzydłem, dlatego aby się wznieść, musimy trzymać się razem”. Uczestnicy Rajdu wędrowali następnie przez park, gdzie zachowały się pozostałości murów obronnych miasta w postaci baszty i fragmentów umocnień. W innym miejscu wznosiła się Kolumna Wolności ze stylizowanym orłem na szczycie. Na postumencie zostały umieszczone tablice z fragmentami wypowiedzi Ignacego Jana Paderewskiego oraz gen. Władysława Andersa. Oba udokumentowania zainteresowały turystów zdobywających odznakę „Szlakami Powstania Wielkopolskiego”.
 Fot. 5. Wczesnośredniowieczny portal (fot. J. Milewski) |
Co ciekawe obelisk został wystawiony przez Instytut Pamięci Narodowej w miejscu rozebranego pomnika „wdzięczności” Armii Radzieckiej. Dalsze przejście przebiegło obok fontanny (jeszcze nieczynnej) z figurami różnych zwierząt, obecnego budynku Urzędu Miasta, zabytkowego gmachu Sądu Rejonowego i pomnika upamiętniającego poległych w latach 1939-1945. Następnie przed rajdowiczami wyłoniła się wielka bryła kościoła rzym.-kat. pw. Narodzenia NMP. Ta gotycka budowla pochodzi z XIII wieku, a w następnym stuleciu uległa rozbudowie (fot. 4). Kościół należy do nielicznych zabytków kościelnych na Opolszczyźnie, w których zachował się wczesnogotycki detal architektoniczny. Są nimi trzy portale z dekoracją roślinną z II poł. XIII w. (fot. 5).
We wnętrzu kościoła znajduje się wyposażenie wykonane przez miejscowy warsztat rzeźbiarsko-stolarski Ondruszów i pochodzi z przełomu XIX i XX wieku. Dla porządku należy dodać, że przed kościołem znajduje się pomnik papieża Jana Pawła II, a we wnętrzu świątyni brązowa tablica upamiętniająca kardynała Stefana Wyszyńskiego i feretron św. Faustyny Kowalskiej. Po wyjeździe z Głubczyc trasa prowadziła do miejscowości Włodzienin, w którym znajdują się dwa kościoły. Czynny pw.. Trójcy Świętej pochodzi z początku XVI wieku, natomiast drugi stojący na wzgórzu jest ruiną. Był kościołem cmentarnym okolicznej szlachty. Został zbudowany pod koniec XV wieku (fot. 6).
 Fot. 6. Włodzienin. Ruina kościoła cmentarnego św. Mikołaja (fot. J. Milewski) |
Znajdowały się w nim renesansowe płyty nagrobne. W XIX wieku kościół został uszkodzony przez uderzenie pioruna, a II wojna światowa dokończyła jego zniszczenia. Dziś jest w trwałej ruinie, natomiast wieża kościelna pełni funkcje widokowe.
Kolejnym przystankiem na trasie Rajdu był pałac w Wysokiej. Budowla po wojnie przeżywała ciężkie chwile – jej kolejni „gospodarze” doprowadzili pałac do ruiny (zostały tylko mury). Najcięższych strat budowla doznała w czasach peegerowskich. Potem został opuszczony w latach 1980-2009 i pozostawał bez jakiekolwiek opieki. Od 2009 roku budowla jest własnością rodziny Machników (fot. 6).
 Fot. 6. Pałac w Wysokiej (fot. J. Milewski) |
Jej obecni właściciele podejmują heroiczne wysiłki (finansowe, organizacyjne, ludzkie, budowlane, itp.), by uratować budowlę. Podczas prac wewnątrz odsłonięto ciekawe freski zdobiące poszczególne sale i klatki schodowe (fot. 7).
 Fot. 7. Pałac w Wysokiej. Fresk "alegoryczny" na półpiętrze (fot. J. Milewski) |
O skali zniszczenia dawnej budowli szlacheckiej może świadczyć m.in. to, że brakowało drzwi – zostały wyrwane i użyte jako opał. Przez lata trwały działania polegające na poszukiwaniu w dużych miastach (takich jak np. Katowice) na śmietnikach drzwi wyrzucanych przez mieszkańców po remontach. Takie drzwi z „odzysku” trafiły do pałacu i były wykorzystywane do uzupełniania braków. Dziś dzięki ogromnym wysiłkom właścicieli pałac bardzo powoli przywracany jest do życia. Czynione są wszelkie działania służące m.in. gromadzeniu środków i materiałów, by jego odbudowę kontynuować. Została uruchomiona strona internetowa poprzez którą można wesprzeć odbudowę tej ciekawej rezydencji z dawnych czasów. Oto jej adres: www.palacwysoka.pl W pałacu można wynająć pokoje na weekend lub dłuższy pobyt. Okolice pozwalają na wypoczynek w ciszy i spokoju, a gospodarze zapewniają przytulną atmosferę. Można nawet pograć w piłkę z border coli właścicieli (fot. 8).
 Fot. 8. Wysoka. Kol. Zdzichu Orlik rozgrywa mecz piłkarski (fot. J. Milewski) |
Wśród wielu ciekawych elementów wystroju wnętrza trzeba wymienić klatkę schodową, która należy do jednej z najciekawszych na Opolszczyźnie (fot. 9).
 Fot. 9. Pałac w Wysokiej. Klatka schodowa (fot. J. Milewski) |
Po zwiedzeniu pałacu i sympatycznym przyjęciu przez właścicielkę (kawa, ciasto, ciasteczka i opowieści) następny przystanek na trasie Rajdu wypadł w miejscowości Lubotyń. Wieś jest położona na tzw. polskich Morawach i pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1262r. Zabytkiem jest ceglany kościół pw. Narodzenia NMP z 1906r. We wsi jest również pomnik przyrody, którym jest lipa drobnolista (Tilia mordata) rosnąca w parku przykościelnym. Jej wiek jest szacowany na ponad 220 lat, obwód pnia wynosi 551 centymetrów i osiąga wysokość ponad 25 metrów (fot. 10).
 Fot. 10. Lubotyń. Pomnik przyrody - lipa drobnolistna (fot. J. Milewski) |
Po pobycie w Lubotyniu kolumna samochodów rajdowych przemieściła się do Kietrza. Miejscowość historycznie leży na Morawach, a ściśle rzecz biorąc na terytorium enklawy morawskiej otoczonej przez tereny Górnego Śląska. Miasto wywodzi się z dawnej osady słowiańskiej z XI wieku. Prawa miejskie w 1321 roku nadał biskup Konrad z Ołomuńca. Rynek miasta został spalony przez wojska radzieckie w 1945 roku, a pozostałości zostały rozebrane. W Kietrzu znajdowała się Fabryka Dywanów „Welur”. Na kietrzańskim rynku dominuje ratusz (fot. 11) oraz barokowa kolumna maryjna i figura św. Floriana. Kolumna Nawiedzenia św. Marii o wysokości 13 metrów powstała w 1730 roku. W rogach kolumny znajdują się figury posągi św. Jakuba, św. Anny, św. Józefa i św. Jana. Figura św. Floriana pochodzi z I poł. XVIII wieku i jest jednym z cenniejszych zabytków miasteczka. Ciekawostką jest to, że przetrwała obie wojny światowe niemal bez draśnięcia. Budynek ratusza został wybudowany w latach 1886-1887. Obecnie jest siedzibą władz miejskich oraz USC. Na rynku znajduje się też pomnik w formie dywanu przedstawiający plan miasta z 1811 roku. Rynek otoczony jest współczesnymi budynkami mieszkalno-usługowymi.
 Fot. 11. Kietrz. Ratusz (fot. J. Milewski) |
Niedaleko rynku znajduje się kościół rzym.-kat. pw. św. Tomasza, budowla pochodząca w obecnym kształcie z lat 1720-1722. Kościół został zbudowany w stylu neoromańskim (fot. 12). Wystrój wnętrza późnobarokowy.
 Fot. 12. Kietrz. Kościół rzym.-kat. pw. św. Tomasza (fot. J. Milewski) |
 Fot. 13. Kierownictwo Rajdu. Od lewej: Jarosław Jasiczek, Józef Hupka (komandor), Zbigniew Zagłoba-Zygler (fot. J. Milewski) |
Po zwiedzeniu świątyni oraz ruin dawnego zamku właścicieli miasteczka w restauracji „Arkady” położonej na rynku odbyło się zakończenie Rajdu. Podczas jego trwania odbywały się konkursy z wiedzy o zasadach ruchu drogowego i konkursy-niespodzianki. Kierownictwo rajdu (fot. 13) dbało o sprawny przebieg samej imprezy, ale też i o właściwe warunki realizacji zadań konkursowych.
 Fot. 14. Od lewej: Józef Hupka, Zdzisław Orlik, Wiesława Cenian, Marian Kuc (fot. J. Milewski) |
Na tarasie restauracji (po obiedzie) zostały podsumowane konkursy rajdowe i przydzielone miejsca wg zdobytych punktów. Klub Turystyki Motorowej JELONEK z Oddziału Sudety Zachodnie w rajdzie był reprezentowany przez zespół w składzie: Marian Kuc (prezes KTM), Janusz Milewski, Zdzisław Orlik, Jan Tyczyński i Wiesława Cenian. Zespołowi udało się zdobyć VI miejsce o czym zaświadczył stosowny dyplom (fot. 14).
Po pożegnaniach jeleniogórska ekipa udała się w kierunku Jeleniej Góry. To nie był jednak koniec zwiedzania Opolszczyzny. Podczas powrotu udało się nam jeszcze zwiedzić dwa drewniane kościółki, które znajdowały się w Baborowie (kościół pw. św. Józefa z 1700-1702r.) oraz w miejscowości Rzepcze (fot. 15).
 Fot. 15. Rzepcze. Drewniany kościół pw. św. Jakuba Starszego z 1751 r. (fot. J. Milewski) |
Janusz Milewski
Tekst do pobrania 
[ 19.07 MB ]
