Ważnym wydarzeniem programowym w działalności Klubu Turystyki Motorowej JELONEK Oddziału PTTK Sudety Zachodnie była organizacja w dniu 13 września 2025 roku II Dolnośląs-kiego Zlotu Turystów Zmotoryzowanych.

Zlot Turystów Zmotoryzowanych 01
Fot. 1. Odznaka zlotowa
(fot. J. Milewski)

W jego ramach uczestnicy poznawali zabytki i walory krajoznawcze Cieplic Śląskich-Zdroju. Rozpoczęcie Zlotu odbyło się nieopodal Parku Norweskiego od przywitania uczestników przez Mariana Kuca – Prezesa KTM „Jelonek” i przedstawienia programu Zlotu. Na Zlot przybyło 8 załóg z oddziałów PTTK Łódź-Polesie, PTTK Szamotuły, PTTK „Pogórze Izerskie”, PTTK Wojskowy w Krakowie, PTTK Miejski w Lublinie i, oczywiście, PTTK Sudety Zachodnie. Łącznie w II Dolnośląskim Zlocie wzięło udział 15 turystów zmotoryzowanych. Każdy otrzymał odznakę zlotową (fot. 1) oraz wlepkę do książeczek odznak motorowych lub książeczek pracy Przodownika Turystyki Motorowej. Wszyscy uczestnicy Zlotu otrzymali także upominki książkowe. Projektantem logo II Zlotu oraz innych znaków graficznych tego wydarzenia był członek KTM JELONEK Andrzej Laskowski z Łodzi.

Zlot Turystów Zmotoryzowanych 02
Fot. 2. Aleksandra Nowak - Odelga
podczas oprowadzania
(fot. J. Milewski)

Komandor Zlotu Janusz Milewski poprowadził jego uczestników przez Park Norweski zwracając uwagę na jego zabytkowy charakter. Opisał Pawilon Norweski zbudowany w 1906 roku z fundacji cieplickiego fabrykanta Eugena Füllnera w stylu drewnianego, ludowego budownictwa norweskiego. Wędrując do Muzeum Przyrodniczego turyści poznali granitowy głaz pomnikowy upamiętniający spotkanie w Cieplicach dwóch polskich poetów Wincentego Pola i Kornela Ujejskiego z wybitnym czeskim przyrodnikiem Janem Purkyně w 1847 roku. Kolejnym przystankiem był Pomnik Martyrologii i Chwały Oręża Polskiego odsłonięty w 1967 roku przy ul. Cervi. Został wykonany z modrzewia przez uczniów Szkoły Rzemiosł Artystycznych w Cieplicach wg projektu ich nauczyciela Mariana Szymanika. Pomnik w formie dwóch mieczy „grunwaldzkich” (o wysokości 7 m) jest stylizowanym zapisem historii oręża polskiego oraz martyrologii narodu polskiego. W Muzeum Przyrodniczym, które od 2013 roku mieści się w części dawnego pocysterskiego zespołu poklasztornego, oprowadzała turystów Aleksandra Nowak-Odelga, Kierownik Działu Promocji i Oświaty (fot. 2). Przewodniczka muzealna opowiadała o przeszłości Muzeum, wskazując, że jeśli weźmie się pod uwagę przechowywane zabytki przyrodnicze ze zbioru rodu Schaffgotschów to jego historia sięga XVI wieku. Oprowadziła turystów po poszczególnych działach Muzeum, opowiadała o powstawaniu eksponatów dermoplastycznych i ich twórcy Tomaszu Sokołowskim, które swą wiernością oryginałom zachwyciły zwiedzających. Podkreślała znaczenie utworzonych w przeszłości kolekcji Schaffgotschów dla poznawania Dolnego Śląska. Niestety, po 1945 roku ogromna większość tych zbiorów uległa rozproszeniu. Dzięki badaniom nieżyjącego byłego dyrektora Muzeum Przyrodniczego Stanisława Firszta (1955 – 2025) wiadomo, że fragmenty tych zbiorów znajdują się w muzeach i bibliotekach w Brzegu, Gdańsku, Jeleniej Górze, Krakowie, Łodzi, Poznaniu, Wałbrzychu, Warszawie, Wrocławiu, Lublinie i Toruniu. Opowiadała o zbiorach owadów, grzybów, ptaków i minerałów. Turyści zadawali wiele pytań dotyczących tak historii Muzeum jak i zgromadzonych w nim zbiorów. Wycieczka była bardzo pouczająca i pozwoliła lepiej poznać otaczające nas środowisko przyrodnicze. Kolejnym przystankiem było mini-muzeum źródła wody mineralnej „Marysieńka”. Znajdują się w nim informacje o historii lecznictwa uzdrowiskowego w Cieplicach, gabloty z dawnymi naczyniami używanymi do picia wody mineralnej podczas kuracji oraz studnia o głębokości ponad 26 metrów, która jest aktualnie używana do pozyskiwania wody. Po zwiedzeniu Placu Piastowskiego z monumentalnym pałacem Schaffgotschów uczestnicy Zlotu dotarli do ewangelickiego kościoła Zbawiciela w Cieplicach. Budowla została zbudowana w latach 1774-1777 i dziś należy do najcenniejszych zabytków protestanckiej architektury barokowo-rokokowej na Śląsku. O samym kościele, jego wystroju oraz wyposażeniu opowiadała Joanna Kozieł, małżonka proboszcza parafii ewangelickiej w Cieplicach (fot. 3).

Zlot Turystów Zmotoryzowanych 03
Fot. 3. Joanna Kozieł podczas oprowadzania po kościele Zbawiciela (fot. J. Milewski)

Zlot Turystów Zmotoryzowanych 04
Fot. 4. Ołtarz główny w kościele Zbawiciela
w Cieplicach Śląskich (fot. J. Milewski)

Kościół należy do nielicznych kościołów protestanckich w Polsce, którego wnętrze jest utrzymane w tonacji biało-złotej. To właśnie podkreśla urok rokokowego wystroju. Joanna Kozieł zwróciła uwagę na ołtarz główny w kościele oraz ambonę, które zostały wykonane przez jeleniogórskiego rzeźbiarza Heinricha Wagnera w 1777 roku (fot. 4). W skrócie przedstawiła historię cieplickiej parafii ewangelicko-augsburskiej. Odpowiadała na pytania zwiedzających dotyczące obrządku protestanckiego. Oprócz kościoła do zespołu ewangelickiego należał m.in. cmentarz (dziś nieistniejący, a upamiętnia go Lampa Pamięci), budynek obecnego II Liceum Ogólnokształcącego w Jeleniej Górze oraz nieodległa kantorówka. Po zwiedzeniu kościoła Zbawiciela turyści motorowi zwiedzili Park Zdrojowy wraz z budynkiem Zdrojowego Teatru Animacji. Duże wrażenie zrobiła rzeźba krzesła w różnych butach autorstwa Lewana Mantidze. Ostatnim przystankiem na trasie Zlotu był zabytkowy pawilon zdrojowy „Edward”.

Zlot Turystów Zmotoryzowanych 05
Fot. 5. Od lewej: Jacek Kapusta przyjmujący
Wyróżnienie z rąk Andrzeja Laskowskiego
(fot. J. Milewski)

Na parterze znajduje się wspaniała zabytkowa jadalnia (sala balowa). Pawilon został wzniesiony w I połowie XIX wieku. Z przeszklonej jadalni prezentuje się wspaniały widok na Karkonosze. W tym pięknym i zabytkowym pawilonie odbyło się zakończenie II Dolnośląskiego Zlotu Turystów Zmotoryzowanych. Jego uczestnicy wzięli udział w konkursie wiedzy z przepisów ruchu drogowego. Pytania przygotował i konkurs przeprowadził Jacek Kapusta, zasłużony weryfikator turystycznych odznak motorowych PTTK. Pytania m.in. dotyczyły zasad ruchu drogowego, udzielania pierwszej pomocy w wypadkach oraz reguł zdobywania odznak motorowych. Na wniosek Komisji Turystyki Motorowej oraz Klubu Turystyki Motorowej JELONEK Oddziału Sudety Zachodnie Jackowi Kapuście zostało wręczone Wyróżnienie za wieloletnią działalność przy weryfikacji odznak w kwalifikowanej turystyce motorowej. Wyróżnienie przyznała Administracja Klubu Zdobywców Odznak Turystyczno-Krajoznawczych reprezentowana przez Andrzeja Laskowskiego (fot. 5).

Zlot Turystów Zmotoryzowanych 06
Fot. 6. Łukasz Cichocki - I miejsce w konkursie
(fot. J. Milewski)

Komandor Zlotu podczas spotkania podsumował realizację programu oraz przebieg zwiedzania Cieplic Śląskich-Zdroju. Wręczył wszystkim uczestnikom Zlotu pamiątkowe dyplomy uczestnictwa. Zapoznał również zebranych z wynikami konkursu. Pierwsze miejsce zdobył Łukasz Cichocki z PTTK Szamotuły, który otrzymał szklanicę z logo Zlotu (fot. 6).

Zlot Turystów Zmotoryzowanych 07
Fot. 7. Magdalena Kardas- Laskowska -
II miejsce w konkursie (fot. J. Milewski)

W konkursie udzielił 90 % pozytywnych odpowiedzi. Jest bardzo dobrze przygotowany do zwiedzania kraju pojazdami mechanicznymi. Organizowanie konkursów podczas tego typu imprez motorowych ma głębokie uzasadnienie – uświadamia uczestnikom potrzebę ciągłego odświeżania swojej wiedzy i umiejętności z zakresu ruchu drogowego. Podróże turystyczne po kraju wymagają znajomości tych zasad, a także pomagają w trudnych sytuacjach na drodze. Kolejne, drugie miejsce w konkursie zajęła Magdalena Kardas-Laskowska (fot. 7) z PTTK Łódź-Polesie. To właśnie Magda przywiozła bezpiecznie załogę z Łodzi do Jeleniej Góry. Podczas tej podróży wykazała się znajomością przepisów drogowych, co udowodniła w konkursowym teście. Wreszcie trzecie miejsce, także nagrodzone okolicznościową szklanicą, zajął Henryk Sławiński z Oddziału PTTK Pogórze Izerskie w Lubaniu (fot. 8). Był zaskoczony uzyskanymi dobrymi wynikami i bardzo ucieszył się z otrzymania nagrody. Stwierdził, że to jego pierwsza nagroda zdobyta podczas tego typu konkursów. Szklanica stanie na honorowym miejscu wśród innych trofeów turystycznych. Ale nie był to koniec wyróżnień.

Zlot Turystów Zmotoryzowanych 08
Fot. 8. Henryk Sławiński - III miejsce w konkursie
(fot. J. Milewski)
Zlot Turystów Zmotoryzowanych 09
Fot. 9. Tadeusz Otap z Lublina
(fot. J. Milewski)

Sędzia Zlotu Jacek Kapusta ustanowił własną nagrodę dla turysty, który przybył do Jeleniej Góry z największej odległości. Nagrodę otrzymał Tadeusz Otap, który przyjechał do stolicy Karkonoszy aż z Lublina (fot. 9). Z rąk fundatora otrzymał książkę „Anatomia góry” Rafała Froni, znanego jeleniogórskiego himalaisty. Książka została opatrzona autografem jej autora.

Po części oficjalnej odbyły się kuluarowe rozmowy prywatne dotyczące tak samego Zlotu jak i jego programu oraz realizacji. Jego uczestnicy jednoznacznie pozytywnie wyrażali się o jego przebiegu. Podkreślali, że byli zaskoczeni organizacją i urodą zbiorów w Muzeum Przyrodniczym. Zachwycały ich także freski w dawnym budynku klasztornym powstałe w latach 1687–1689. Te barokowe przedstawienia są głównie poświęcone życiu św. Bernarda z Clairvaux. Z wielkim uznaniem wyrażali się o ewangelickim kościele Zbawiciela i jego biało-złotym wystroju. Jednym słowem II Dolnośląski Zlot Turystów Zmotoryzowanych zakończył się sukcesem.

Janusz Milewski

Relacja do pobrania pdf [ 5.63 MB ]